W przeprowadzonych przed kilku laty badaniach klinicznych RALES (Randomized Aldactone Evaluation Study) i EPHESUS (Eplerenone Post-Acute Myocardial Infarction Heart Failure Efficacy and Survival Study) wykazano korzystny wpływ inhibitorów aldosteronu na rokowanie u pacjentów z niewydolnością serca (HF) w zaawansowanych postaciach choroby (NYHA III i IV) oraz u osób z pozawałową HF. Wyniki tych badań przyczyniły się do umieszczenia antagonistów aldosteronu jako leków z wyboru w zaawansowanej postaci choroby. Celem przeprowadzonego ostatnio eksperymentu EMPHASIS (Eplerenon In Mild Patients Hospitalisation and Surival Study in Heart Failure), którego wyniki przedstawiono w omawianej pracy, była ocena przydatności eplerononu dodanego do standardowej terapii HF u pacjentów z niewielkim nasileniem objawów klinicznych (NYHA II). Kryteria włączenia do badania obejmowały m.in. wiek co najmniej 55 lat, objawy kliniczne odpowiadające klasie II wg NYHA, frakcję wyrzutową < 35% lub 30–35%, przy czym szerokość QRS > 130 ms. Dodatkowo niezbędnym wymogiem była hospitalizacja z powodów sercowo-naczyniowych lub stężenie BNP > 250 pg/ml. Głównym punktem końcowym badania były łącznie zgony sercowo-naczyniowe lub hospitalizacja z powodu HF. Drugorzędowymi punktami końcowymi były m.in. punkt złożony z hospitalizacji z powodu HF lub zgon (niezależnie od jego przyczyny), wszystkie zgony (bez względu na przyczynę), zgon sercowo-naczyniowy, a także inny incydenty sercowo-naczyniowe. Od marca 2006 do maja 2010 r. do badania włączono łącznie 2 737 chorych w 29 krajach; 13 664 osoby przydzielono losowo do grupy eplerenonu, a 1373 do grupy placebo. Obie grupy były zbliżone pod względem charakterystyki wyjściowej. Średni wiek badanej populacji wynosił 68 lat, a kobiety stanowiły ok. 22%. Średnie wartości ciśnienia skurczowego i rozkurczowego wynosiły odpowiednio 124 mm Hg i 75 mm Hg, a frakcji wyrzutowej ok. 26%. Najczęstszą przyczyną HF była etiologia niedokrwienna (ok. 69%). Spośród chorób współistniejących najczęstszym było nadciśnienie tętnicze, które stanowiło ok. 66%, a przebyty zawał serca stwierdzono u 50% osób. Migotanie przedsionków odnotowano u ok.31%, a cukrzycę u ok. 1/3 pacjentów. W badanej grupie ok. 85% osób otrzymywało diuretyki, 77% inhibitory ACE, a beta-adrenolityki 86%. W momencie zakończenia projektu z badania wycofało się 222 (16,3%) pacjentów otrzymujących eplerenon i 228 (16,6%) z grupy placebo. Średni okres obserwacji odległej wynosił 21 miesięcy. Pierwszorzędowy (złożony) punkt końcowy wystąpił u 249 chorych z grupy eplerenonu (18,3%) oraz u 356 chorych z grupy placebo (25,9%). Ryzyko wystąpienia pierwszorzędowego punktu końcowego było niższe w grupie eplerononu o 37% (p < 0,001). Korzystny wpływ leku był niezależny m.in. od wieku, płci, ciśnienia tętniczego, częstotliwości rytmu serca, wydolności nerek, cukrzycy, nadciśnienia tętniczego i migotania przedsionków. Dodatkowo ryzyko zgonu (niezależnie od jego przyczyny) i zgonu sercowo-naczyniowego było niższe w grupie eplerenonu (odpowiednio o 24%, p = 0.008 i o 23%, p = 0.02). Podobnie hospitalizacje z powodu HF i inne hospitalizacje (niezależnie od przyczyny prowadzącej do leczenia szpitalnego) stwierdzano rzadziej w grupie leczonej aktywnie (odpowiednio o 42%, p < 0,001; i o 23%, p < 0,001). Na podstawie dodatkowych analiz wykazano, że zdarzenia niepożądane wystąpiły w porównywalnym odsetku chorych w obu grupach (72% grupa eplerenonu i 73,6% grupa placebo), natomiast nieco częściej były one przyczyną wycofania z badania w grupie placebo (16,2% v. 13.8%; p = 0,09). Na podstawie analiz bezpieczeństwa terapii stwierdzono, że w okresie obserwacji hiperkaliemię obserwowano częściej w grupie eplerenonu (8% v. 3,7%; p < 0,001), natomiast epizody hipokaliemii występowały częściej w grupie placebo (1,2% v. 2,2%; p = 0,05). Nie stwierdzono różnic w częstości występowania niewydolności nerek, epizodów hipotensji czy też ginekomastii. Autorzy pracy zauważają, że chociaż przerwanie badania mogło być przedwczesne, zawyżając korzystny efekt leku, jednak uzyskane wyniki są zgodne z danymi z badania RALES. Stosowanie eplerenonu w badanej populacji chorych z umiarkowanych nasileniem objawów klinicznych HF przyczyniło się do redukcji ryzyka sercowo-naczyniowego, prowadząc do zmniejszenia częstości hospitalizacji i zgonów sercowo-naczyniowych, a co więcej także śmiertelności ogólnej. Korzystny efekt terapii eplerenonem jako uzupełnienia standardowego leczenia był stwierdzany także w zdecydowanej większości z analizowanych podgrup.