Choroby serca i naczyń są najczęstszą przyczyną umieralności w Polsce. Rokrocznie z tego powodu umiera ponad 170.000 kobiet i mężczyzn, najczęściej na skutek zawału serca, choroby wieńcowej, chorób naczyń mózgu (tzw. udarów). Z powodu chorób serca i naczyń umierają nie tylko osoby starsze, ale także kobiety i mężczyźni w wieku średnim, a nawet poniżej 30 roku życia. Miażdżyca będąca przyczyną wielu chorób układu krążenia rozpoczyna się wcześnie - w wieku młodzieńczym, a nawet u dzieci.

Chorobom serca i naczyń można skutecznie zapobiegać! Najnowsze badania naukowe prowadzone także w naszym kraju wskazują, że ponad 50% zgonów z powodu tych chorób można uniknąć! W Wielkiej Brytanii, Kanadzie, Finlandii j wielu innych krajach udało się znacznie zmniejszyć umieralność z powodu chorób układu krążenia, która od 1991 roku systematycznie spada także w Polsce.

Co zrobić, żeby uniknąć zawału serca, udaru mózgu czy innej poważnej choroby serca i naczyń?

Profesor Kardio ostrzega:

Najnowsze ogólnopolskie badania przeprowadzone przez Instytut Kardiologii w Warszawie oraz uczelnie medyczne z Gdańska, Łodzi, Krakowa, Katowic i Poznania wykazały, że ponad 40% dorosłych należy do grupy wysokiego ryzyka.

Najczęściej rozpowszechnionymi czynnikami ryzyka chorób serca i naczyń są zaburzenia przemiany tłuszczowej (m. in. wysoki poziom cholesterolu), palenie papierosów, nadciśnienie tętnicze, otyłość oraz ~siedzący~ tryb życia. Niepokojąco rośnie również częstość występowania cukrzycy, która zwiększa ryzyko zachorowania na choroby serca i naczyń.

Profesor Kardio radzi:

1. Nie pal tytoniu.
Jeżeli palisz, przestań. Jeżeli nie palisz, nie zaczynaj. O ile to możliwe unikaj przebywania w zadymionych pomieszczeniach. Tzw. bierne palenie jest również niebezpieczne. W latach 90. ponad 2 miliony Polaków rzuciło palenie, Tobie też się uda!

2. Zwróć większą uwagę na to, co jesz.
Jedz więcej warzyw i owoców - zawierają one błonnik, witaminy i antyoksydanty. Ogranicz spożycie tłuszczów zwierzęcych, słodyczy oraz słodzonych napojów (tzw. soft drinków) i soli kuchennej.

3. Kontroluj ciężar ciała, nie dopuść do otyłości lub znacznej nadwagi.
Sprzyja ona cukrzycy i nadciśnieniu - wrogom naszych naczyń i serca.

4. Postaw Serce na Nogi! Ruszaj się!
Bądź bardziej aktywny fizycznie - częściej spaceruj, chodź po schodach, wykonuj rozmaite ćwiczenia sportowe. Przeznacz na to przynajmniej 30 minut najlepiej codziennie (nie rzadziej niż 4 razy w tygodniu).

5. Mierz regularnie ciśnienie krwi.
Co trzecia osoba dorosła w Polsce ma nadciśnienie tętnicze, tj. ciśnienie równe lub większe od 140/90 mm Hg. Przez długi czas może ono podstępnie i bez

uchwytnych dolegliwości uszkadzać układ krążenia. Jeżeli masz nadciśnienie, postaraj się schudnąć, ogranicz spożycie soli kuchennej i większych ilości alkoholu. Bądź pod opieką lekarza. W wypadku gdy potrzebne będą leki, bierz je regularnie zgodnie z zaleceniami lekarza.

6. Badaj systematycznie swój stan zdrowia.
Pamiętaj o konieczności kontroli poziomu cukru we krwi oraz tzw. lipidogramu (cholesterol, frakcja HDL i LDL, trójglicerydy) przynajmniej raz na trzy lata. Jeśli w rodzinie ktoś chorował bądź choruje na serce, poinformuj o tym lekarza, a także porozmawiaj z lekarzem o możliwościach zapobiegania chorobom serca i naczyń. Stosuj się do zaleceń dietetycznych i lekowych.

7. Dbaj nie tylko o ciało, ale także o psychikę.
Naucz się panować nad stresem i gniewem. Przestań zamartwiać się, naucz się odpoczynku i relaksu. Poświęć więcej czasu na kontakt z przyrodą, częściej się uśmiechaj!

Przestrzeganie powyższych zasad jest niezwykle ważne nie tylko w zapobieganiu chorobom układu krążenia, ale także chorobom nowotworowym, układu oddechowego, mięśni i stawów oraz osteoporozie. Ma także duże znaczenie dla przedłużenia życia i poprawy jego jakości.

Siedem liczb, które warto zapamiętać:

• 200 Prawidłowy poziom cholesterolu we krwi powinien być niższy od
wartości 200mg/dl (lub 5,2 mmol/l).

• 140/90 Ciśnienie nie powinno przekraczać tej wartości. Jeżeli przynajmniej w
dwóch pomiarach przeprowadzonych w odstępie kilku dni ciśnienie
wynosi 140/90 mm Hg lub więcej - należy rozpoznać nadciśnienie.

• 110 Prawidłowy poziom cukru (glukozy) we krwi nie powinien przekraczać
wartości 110mg/dl.

• 102 i 88 Obwód brzucha mierzony na wysokości pępka nie powinien
przekraczać 102 cm u mężczyzn oraz 88 cm u kobiet. Wartości wyższe
świadczą o otyłości typu brzusznego. Otyłość brzuszna znacznie
zwiększa ryzyko chorób serca i naczyń.


• 30 Co najmniej tyle minut, najlepiej codziennie, powinno się przeznaczać
na ćwiczenia fizyczne: marsze, spacery, jazdę rowerem i inne zajęcia
sportowo-rekreacyjne.


• 3 Przynajmniej raz na 3 lata skontrolować poziom cukru (glukozy) i
cholesterolu we krwi.

• 0 Papierosów nie należy palić w ogóle. Nawet okazjonalne palenie 3 – 5
papierosów dziennie jest szkodliwe dla zdrowia - z każdym wypalanym
papierosem rośnie zagrożenie. Wypalenie jednej paczki papierosów
dziennie oznacza 4-krotnie wyższe ryzyko zawału serca u
czterdziestolatka w porównaniu z niepalącym rówieśnikiem.